CNAC katalogi
Współpraca Romana Cieślewicza z najważniejszą we Francji instytucją wystawienniczą i badawczą, zajmującą się sztuką współczesną, trwała 24 lata. Prawie od samego początku istnienia Centre national d’art contemporain (CNAC) Cieślewicz realizował projekty wydawnicze na zlecenie tej instytucji, przede wszystkim plakaty i katalogi.
Centre national d’art contemporain [Narodowe Centrum Sztuki Współczesnej] powstało w Paryżu w 1967 r. Jego misją od początku był rozwój kolekcji sztuki współczesnej oraz utworzenie Narodowego Funduszu Sztuki Współczesnej (FNAC). Galeria wystaw i centrum dokumentacji mieściły się przy rue Berryer. W 1969 r., po objęciu funkcji prezydenta Republiki Francuskiej, Georges Pompidou podjął decyzję o budowie nowego centrum sztuki współczesnej, którego działalność miała wykraczać poza funkcję wyłącznie muzealną. Ustawa powołująca Centre National d’Art et de Culture Georges Pompidou weszła w życie w 1975 r. Za zrealizowanie projektu budynku autorstwa Renzo Piano i Richarda Rogersa oraz za stworzenie programu działania nowej instytucji odpowiedzialni byli dyrektor CNAC Pontus Hultén i jego zastępca Germain Viatte. Budynek został otwarty dla publiczności w lutym 1977 r.
W latach 1971–1995 Roman Cieślewicz zaprojektował około 50 plakatów i tyle samo druków towarzyszących wystawom, w tym serię plakatów i katalogów do wystaw indywidualnych artystów współczesnych. Wszystkie realizacje powstały w oparciu o ustalony szablon wizualny i typograficzny, który wypełniany był informacjami dotyczącymi konkretnej wystawy. Na każdym plakacie – o stałym, niewielkim formacie – pojawiała się reprodukcja jednej pracy. Wystawom towarzyszyły katalogi wydawane na początku jako seria „CNAC Archives”, a następnie jako „documents cnac”. Projekty te odpowiadały tendencjom współczesnego projektowania i opierały się na spójnej identyfikacji wizualnej konkretnego miejsca i organizatora. Dzięki temu w przygotowanych przez CNAC publikacjach bardzo różne formuły artystyczne znajdowały wspólny mianownik.
Po otwarciu nowej siedziby Centre National d’Art et de Culture Georges Pompidou zaczęło realizować duże, przekrojowe wystawy tematyczne. Dysponowało nie tylko ogromnymi przestrzeniami do organizacji wystaw czasowych, ale też funduszami pozwalającymi na przygotowywanie obszernych, kilkusetstronicowych katalogów. Za ich projekty odpowiadał Roman Cieślewicz, który otrzymywał także zlecenia na plakaty i zaproszenia, a czasem również oprawy wizualne ekspozycji. Do najważniejszych tego typu realizacji należą projekty do wystaw: Paris–Berlin 1900–1933. Rapports et contrastes France–Allemagne (1978), Paris–Moscou 1900–1930 (1979), Paris–Paris, 1937–1957 (1981), Présences polonaises. L’art vivant, autour du Musée de Łódź (1983). Podobnie jak w kilku mniejszych (L’Espace urbain en URSS 1917–1978, Architectures en Allemagne 1900–1933) wyraźnie dostrzec tu można fascynację i nawiązanie do tradycji projektowania wywodzącej się z awangardowych druków konstruktywistów radzieckich oraz projektów artystów związanych z Bauhausem.
Jednym z ostatnich projektów Cieślewicza dla Centre Pompidou były wydawnictwa związane z jego wystawą indywidualną w pod koniec 1993 r. Równolegle zorganizowano wystawy dwóch innych artystów zajmujących się projektowaniem – nieżyjącego architekta Pierre’a Chereau, znanego we Francji głównie jako twórca Maison de verre (szklanego domu) (1928–1932), oraz projektanta wzornictwa przemysłowego Rogera Tallona. Te trzy nazwiska zostały połączone na jednym plakacie Pierre Chareau architecte, Roman Cieslewicz graphiste, Roger Tallon designer industriel, Centre Georges Pompidou, octobre 1993 – janvier 1994, którego kompozycja opiera się na kształcie koła, jednego z najczęstszych motywów w projektach Cieślewicza. Koło pojawiło się również na okładce monografii Margo Rouard-Snowman Roman Cieslewicz: Master of graphic design, która towarzyszyła wystawie, jednak w tym przypadku minimalistyczna forma nawiązywała do prac Cieślewicza z serii „Petites images”.
Bibliografia:
A. Gastaut, L’itinéraire de Roman Cieslewicz [w:] Reconnaître Roman Cieslewicz [katalog wystawy w Musée de Grenoble, 24.06–24.09.2001, Grenoble 2001, s. 50–56.
G. Viatte, CNAC Centre Pompidou [w:] Roman Cieslewicz. La fabrique des images. Volume 1, éd. A. Gastaut [katalog wystawy w Musée des Arts Décoratifs, Paris, 03.05–23.09.2018], Paris 2018, s. 48–51.